fa شناسایی و مدیریت پیشران‌های استراتژیک توقف خام‌فروشی نفت در ایران در افق 1414 مديريت Management پژوهشي Research <b><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:&quot;B Lotus&quot;">وابستگی به درآمدهای حاصل از خام‌فروشی نفت دهه‌های متمادی است که گریبان</span></span><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:&quot;B Nazanin&quot;">&rlm;</span></span><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:&quot;B Lotus&quot;">گیر اقتصاد ایران شده و عامل مشکلات متعددی ازجمله نوسانات اقتصادی، تورم‌، بیکاری و تراز منفی بازرگانی بدون نفت بوده است. با شدت‌ گرفتن مشکلات اقتصادی، ناشی از تحریم‌‌ها، &laquo;افزایش ارزش</span></span><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:&quot;B Nazanin&quot;">&rlm;</span></span><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:&quot;B Lotus&quot;">افزوده از طریق تکمیل زنجیره ارزش صنعت نفت و گاز و بالا بردن صادرات محصولات پتروشیمی و فرآورده‌های نفتی&raquo; به‌جای خام‌فروشی نفت، در قالب &laquo;سیاست‌های کلی اقتصاد مقاومتی&raquo; ابلاغ شد و نهایتاً &laquo;توقف خام‌فروشی تا 15 سال آینده&raquo; به‌عنوان هدف اقتصادی کشور در &laquo;الگوی پایه‌ی اسلامی ایرانی پیشرفت&raquo; مطرح شد. ازآنجاکه امروزه سرعت شدید تغییرات و عدم‌قطعیت‌های بی‌شمار روش‌های سنتی برنامه‌ریزی را به چالش کشیده است، دانش آینده‌پژوهی با روش‌های مختلف ازجمله تحلیل پیشران می‌تواند نگاه دقیق‌تری نسبت به عناصر و نیروهای سازنده آینده و نقش و وزن هر مؤلفه در سیستم موردمطالعه در اختیار پژوهشگران قرار دهد. با توجه ‌به این نکته و با در نظر گرفتن مسئله پژوهش، هدف این تحقیق &laquo;شناسایی پیشران‌های تدوین سناریوهای توقف خام‌فروشی نفت تا افق 1414&raquo; بوده است و سعی شده تا مهمترین عوامل تأثیرگذار بر آینده توقف خام‌فروشی تا 15 سال آینده شناسایی شوند. در فرایند اجرای این پژوهش، ابتدا کتب، مقالات، اسناد، گزارش‌های رسمی و آمارهای مرتبط با موضوع تحقیق براساس دوره‌های زمانی و به روش مطالعه کتابخانه‌ای موردبررسی قرار گرفت و در مرحله بعد این یافته‌ها به‌منظور تکمیل و پالایش در اختیار خبرگان قرار داده و نظرات آن‌ها ثبت شد. نتایج حاصل در یک فرایند رفت و برگشتی دلفی و همچنین چندین پنل‌ خبرگی موردبحث و بررسی قرار گرفت. درنهایت 7 پیشران توقف خام‌فروشی نفت تا افق 1414 با رأی و نظر خبر‌گان شناسایی و توسط تیم پژوهش از نظر نقش، وزن و حتی حالت‌های مختلف عدم</span></span><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:&quot;B Nazanin&quot;">&rlm;</span></span><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:&quot;B Lotus&quot;">قطعیت در 15 سال آینده مورد بررسی و تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. این پیشران‌ها عبارت‌اند از: ساختارها و رویکردهای سیاسی ـ مدیریتی، ساختار و مختصات اقتصادی کشور، میزان و الگوی مصرف داخلی نفت، توسعه سرمایه‌گذاری در صنایع پتروشیمی و پالایشی، تحریم، قیمت جهانی نفت و فناوری. این تحقیق به تصمیم‌گیران و خط‌مشی‌گذاران پیشنهاد می‌دهد برای تحقق سناریوی توقف خام‌فروشی نفت می‌بایست توجه ویژه‌ای به هر پیشران، به‌ویژه پیشران‌هایی که در سطح ملی کنترل قابل‌توجهی بر روی آن‌ها وجود دارد، داشته باشند</span></span></b> <span style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,serif">Economic dependence to oil revenues has been causes of Iranian economic fluctuations and in last years, applying international sanctions has created more problems for Iran. So, the government has adopted a new policy to solve this problem.&nbsp; Base on the new policy, crude oil sale must be stopped to 2035 and instead of that, maximizing added value through increase in exporting petrochemicals products and oil products be achieved. because of complexity of oil issues and uncertainty about the futures, old long term planning methods are not reliable anymore and Decision making and planning for future have got much more difficult. In this circumstance Future studies methods can be facilitator. Identifying key factors, driving forces, uncertainties and scenarios can help policy makers to make robust decisions. So, this research set to Identifying the driving forces for scenarios of stopping crude oil sale to 2035</span></span> توقف خام‌فروشی نفت, مدیریت نفتی, آینده‌پژوهی, پیشران Crude Oil Sale, Oil Export Economy, Futures Studies, Driving Forces 85 112 http://iieshrm.ir/browse.php?a_code=A-10-1018-161&slc_lang=fa&sid=1 Ahad Rezayan Ghayehbashi احد رضایان قیه ‌باشی Ahad.rezayan@ut.ac.ir 100319475328460013257 100319475328460013257 Yes Assistant Professor, Department of Future Studies, Faculty of Management, University of Tehran, Tehran, Iran استادیار آینده پژوهی، دانشکده حکمرانی، دانشگاه تهران، تهران، ایران Mohammad Khoshkam محمد خوشکام 100319475328460013258 100319475328460013258 No Graduated from the Master's degree program in Futures Studies, Faculty of Management, University of Tehran دانش آموخته مقطع کارشناسی ارشد، آینده‌پژوهی، دانشکده، مدیریت، دانشگاه تهران Ali Asghar Pourezzat علی‌ اصغر پورعزت pourezzat@ut.ac.ir 100319475328460013259 100319475328460013259 No Professor, Faculty of Management, University of Tehran, Tehran, Iran استاد، دانشکده‌گان مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران Hedayat Amiri هدایت امیری 100319475328460013260 100319475328460013260 No PhD student, Futures Studies, Tehran, Iran, National Oil Company دانش آموخته دکتری، آینده‌پژوهی، تهران، ایران، شرکت ملی نفت